Nakaz pracy? Tak było 69 lat temu

7 marca 1950 r. weszła w życie Ustawa o zapobieżeniu płynności kadr pracowników w zawodach lub specjalnościach szczególnie ważnych dla gospodarki. Była to ustawa nakazująca Polakom pracować, bo w PRL-u każdy musiał mieć zajęcie. Trudno wyobrazić sobie, jak taka regulacja mogłaby zostać wdrożona na współczesnym rynku pracy.
REKLAMA


Puls HR Puls HR

Nakaz pracy? Tak było 69 lat temu

  • Ustawa, mająca 6 artykułów, pozwalała ministrom odpowiednich resortów wymuszać pozostawanie pracownika w stosunku pracy z zakładem lub instytucją.
  • Dopytana przez PulsHR.pl o takie rozwiązanie prawne we współczesnej gospodarce psycholog podkreśla, że jest ono praktycznie nie do zrealizowania. Polacy bowiem cenią sobie niezależność, a i kultura pracy bardzo się zmieniła przez 70 lat.
  • Ustawę z marca 1950 roku znowelizowano i usunięto z porządku prawnego Polski Ludowej po 10 latach.

Wspominana ustawa była wynikiem politycznej dyrektywy płynącej ze Związku Radzieckiego, w myśl której praca była najwyższą wartością i wymagała ochrony. To znaczy, że pracownik, jeśli tylko państwo uzna to za konieczne, mógł być zmuszony do świadczenia pracy. Trudno z perspektywy XXI wieku i współczesnego rynku pracy zrozumieć tak daleko idącą regulację.

Krótka, ale treściwa legislacja

Oto, jak dokładnie brzmiał przepis:

"W celu zapobieżenia szkodliwej płynności kwalifikowanych kadr, sprzecznej z zasadami planowej gospodarki, stanowi się co następuje: art.1 Osoby, posiadające kwalifikacje w zawodach lub specjalnościach szczególnie ważnych dla uspołecznionej gospodarki, mogą być zobowiązane przez czas oznaczony do pozostawania w uspołecznionym zakładzie pracy lub w instytucji państwowej albo samorządowej na zajmowanych przez nie stanowiskach lub na innych stanowiskach, odpowiadających ich kwalifikacjom."

Mająca zaledwie 6 artykułów ustawa pozwalała ministrom „nakazać” podtrzymanie stosunku pracy między zakładem a pracownikiem. Pod aktem podpisani byli Bolesław Bierut i premier Cyrankiewicz oraz cały skład Rady Ministrów PRL.

Ustawa z 7 marca 1950 r. na mocy której dano ministrom rządu PRL możliwość nakazania wykonywania pracy (źródło: prawo.sejm.gov.pl) Ustawa z 7 marca 1950 r. na mocy której dano ministrom rządu PRL możliwość nakazania wykonywania pracy (źródło: prawo.sejm.gov.pl)

Jak wyglądała w praktyce ustawa?

Pracownikom zakładów doręczano wydany przez właściwego ministra nakaz pracy. Obowiązywał od kilku miesięcy do nawet dwóch lat. Przez okres działania tego dokumentu pracownik nie mógł złożyć wypowiedzenia.

Jak pokazuje głębsza lektura ustawy, pewne szczególne uprawnienia otrzymał rząd. Rada Ministrów mogła rozporządzeniem zawiesić prawo do rozwiązania umowy o pracę lub stosunku służbowego przez ogół pracowników zatrudnionych w szczególnie ważnych zawodach lub specjalnościach, bez wydawania indywidualnych nakazów.

CZYTAJ DALEJ »
Podobał się artykuł? Podziel się!

REKLAMA

Nie ma jeszcze komentarzy. Kliknij aby dodać komentarz.

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.