Dzień wolny za Święto Trzech Króli. Czy i jak należy udzielić go pracownikom?


Katarzyna Ślęzak - 3 sty 2018 14:10


Już w tym tygodniu Święto Trzech Króli, które w nowo rozpoczętym roku 2018 wypada w sobotę. Dla pracodawców oznacza to więc konieczność zmierzenia się z obowiązkiem zapewnienia pracownikom innego dnia wolnego w ciągu bieżącego okresu rozliczeniowego.

• Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin.

• Dotyczy to jednak wyłącznie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

• Dodatkowy dzień wolny nie przysługuje również pracownikowi w sytuacji, gdy świąteczna sobota jest dla niego przeciętnym dniem pracy.

Zgodnie z treścią art. 130 § 2 Kodeksu pracy (dalej jako k.p.) każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. Na tej podstawie może jednak pojawić się pytanie, co w sytuacji gdy święto przypada w dniu, który jest dla pracownika dniem wolnym od pracy wynikającym z przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy, a więc na przykład w sobotę?

W takim przypadku mamy bowiem do czynienia ze zbiegiem dwóch podstaw do uznania takiego dnia za dzień wolny od pracy, tj. święta, które zgodnie z Ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy jest dniem wolnym od pracy oraz dnia wolnego z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy. W tej sytuacji pracodawca jest zobowiązany udzielić pracownikowi innego dnia wolnego w danym okresie rozliczeniowym. Pracownik musi bowiem mieć możliwość skorzystania zarówno z dnia wolnego z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy (sobota), jak i z dnia wolnego z tytułu święta.

Wolne za święto nie dla wszystkich

Należy pamiętać, że konstrukcja obniżenia wymiaru czasu pracy z art. 130 § 2 k.p. dotyczy wyłącznie osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Nie znajdzie ona zatem zastosowania w stosunku do zlecenioborców czy osób świadczących pracę na podstawie innej umowy cywilnoprawnej (o ile wewnątrzzakładowe akty prawne u danego pracodawcy nie stanowią inaczej). Nie ma natomiast znaczenia, czy pracownik zatrudniony jest w pełnym czy niepełnym wymiarze czasu pracy. Istotne jest jedynie, czy pracuje on przez 5 dni w tygodniu. W przypadku bowiem, gdy liczba dni pracy pracownika w tygodniu jest ograniczona (a więc pracuje np. od poniedziałku do środy) nie ma potrzeby zapewniania mu innego dnia wolnego, gdyż święto przypadające w dniu, który jest dla niego dniem wolnym od pracy (w tym przypadku w sobotę), nie wpływa na jego wymiar pracy.

Dodatkowy dzień wolny nie przysługuje również pracownikowi w sytuacji, gdy świąteczna sobota jest dla niego przeciętnym dniem pracy, tj. standardowo pracuje np. od wtorku do soboty. W takim przypadku po prostu nie przychodzi w tym dniu do pracy, a jego wymiar pracy ulega obniżeniu (zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 130 § 2 k.p.). Pracodawcy zatrudniający takich pracowników powinni jednak pamiętać o konieczności udzielenia im wolnego dnia w przypadku, gdy święto wypada w dniu, który jest dla tych pracowników dniem wolnym od pracy (czyli w opisywanym przypadku w poniedziałek). Tylko wtedy bowiem pozostaną w zgodzie z omawianą w niniejszym artykule zasadą.

Warto również mieć na uwadze, iż o prawo do dodatkowego dnia wolnego nie mogą ubiegać się pracownicy przebywający w tym czasie na urlopie macierzyńskim lub na zwolnieniu lekarskim. Wynika to z odpowiednich przepisów, zgodnie z którymi zasiłek macierzyński i chorobowy przysługują za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Inne zasady udzielania dni wolnych obowiązują także nauczycieli, którym w myśl regulacji zawartych w Karcie Nauczyciela również nie przysługuje dzień wolny za świąteczną sobotę.

Jak udzielić dnia wolnego?

Przy wyznaczaniu dodatkowego dnia wolnego za sobotę 6 stycznia pracodawca powinien pamiętać o jednej zasadzie – dzień wolny musi przypadać w przyjętym u danego pracodawcy okresie rozliczeniowym. W przypadku zatem, gdy w danym zakładzie pracy obowiązuje miesięczny okres rozliczeniowy, pracodawca musi udzielić pracownikom dnia wolnego do końca stycznia bieżącego roku. Natomiast gdy pracownicy objęci są rocznym okresem rozliczeniowym, dzień wolny może być wyznaczony do końca grudnia 2018 roku.

W pozostałym zakresie przepisy prawa pracy nie narzucają pracodawcy sposobu ustalania terminu odbioru dnia wolnego. Pracodawca nie musi zatem konsultować takiego terminu z pracownikami. Może też zróżnicować terminy takiego odbioru w stosunku do różnych grup pracowników, a nawet potraktować każdego pracownika indywidualnie. W ten sposób ma szansę zapewnić ciągłość funkcjonowania swojego przedsiębiorstwa, co ma istotne znaczenie w praktyce, szczególnie dla pracodawców, którzy nie mogą sobie pozwolić na przestój w zakładzie pracy.

Negatywne konsekwencje

Niezastosowanie się do omówionych powyżej zasad może zostać uznane za naruszenie przez pracodawcę przepisów o czasie pracy i stanowić wykroczenie przeciwko prawom pracownika. W konsekwencji pracodawcy może grozić kara grzywny w wysokości od 1 tys. zł do 30 tys. zł (art. 281 pkt 5 k.p.). Ponadto należy pamiętać, iż praca świadczona przez pracownika w świąteczną sobotę ponad obowiązujący go w danym okresie rozliczeniowym wymiar czasu pracy może zostać zakwalifikowana jako praca w godzinach nadliczbowych, którą pracodawca będzie zobowiązany zrekompensować.

*Autorem artykułu jest Katarzyna Ślęzak, prawnik w kancelarii JGBS Biernat&Partners.



www.pulshr.pl | 18-06-2018 15:20:26