Połowa prac naukowych dostępna za darmo

Ogólnoświatowe wysiłki, aby bezpłatnie, powszechnie udostępniać wyniki badań naukowych (tzw. „otwarty dostęp”), przyniosły nadspodziewane rezultaty - stwierdza Komisja Europejska.
REKLAMA


Puls HR Puls HR

Połowa prac naukowych dostępna za darmo

PODZIEL SIĘ


Autor: WNP.pl (Piotr Stefaniak)

wnp.pl

21 sie 2013 15:02


W opublikowanej dziś analizie stwierdzono, że otwarty dostęp osiąga apogeum. Bezpłatnie jest teraz dostępnych około 50 proc. publikacji naukowych opublikowanych w 2011 r. To niemal dwa razy więcej niż zakładano w poprzednich analizach.

Ten gwałtowny wzrost tłumaczy się lepszym opracowaniem metodologii i poszerzeniem definicji otwartego dostępu. Autorzy analizy szacują również, że dostępnych online jest ponad 40 proc. artykułów naukowych, których wyniki zweryfikowano i które zostały opublikowane na świecie w latach 2004-2011.

W analizie uwzględniono dane z UE i niektórych krajów sąsiadujących, a także z: Brazylii, Kanady, Japonii i Stanów Zjednoczonych. Bezpłatnie dostępna jest większość artykułów w dziedzinach nauk i technologii ogólnych, badań biomedycznych, biologii oraz matematyki i statystyki. Otwarty dostęp jest natomiast najbardziej ograniczony w dziedzinach nauk: społecznych i humanistycznych, nauk stosowanych, inżynierii i technologii.

KE podkreśla, że otwarty dostęp do wyników badań naukowych sprzyja rzetelniejszej i efektywniejszej nauce, jak również innowacjom w sektorze publicznym i prywatnym. Został on uznany za jeden z głównych sposobów poprawy rozpowszechniania wiedzy, a tym samym ułatwienia innowacji w Europie.

Dlatego też otwarty dostęp będzie obowiązkowy dla wszystkich publikacji naukowych, które opracowano przy wsparciu z programu "Horyzont 2020" (unijny program finansujący badania i innowacje na lata 2014-2020), podkreśla KE.

Dzisiaj opublikowano również inne raporty sporządzone na zlecenie KE przez biuro Science-Metrix, a dotyczące polityki otwartego dostępu oraz kwestii otwartego dostępu do danych.

Wynika z nich np., że większość z 48 głównych sponsorów badań uważa za akceptowalne obie podstawowe formy otwartego dostępu: otwarty dostęp do publikacji w czasopismach (określany jako model "złoty" i "hybrydowy") oraz samodzielną archiwizację (określaną mianem "zielonego" modelu).

Ponad 75 proc. sponsorów badań akceptuje okresy embargo, tj. zwłoki między publikacją a jej bezpłatnym udostępnieniem, wynoszące od sześciu do 12 miesięcy.

Z trzeciej z cyklu analizy wynika jednak, że obecnie realizowanych jest mniej strategii dotyczących otwartego dostępu do danych naukowych niż strategii otwartego dostępu do publikacji. Otwarty dostęp do danych pochodzących z badań naukowych ulega szybkim zmianom w środowisku, gdzie osoby prywatne, instytucje, rządy, organizacje nienastawione na zysk oraz firmy prywatne luźno ze sobą współpracują, budując infrastruktury oraz tworząc normy, prototypy i nowe modele biznesowe. Podobał się artykuł? Podziel się!

REKLAMA

Nie ma jeszcze komentarzy. Kliknij aby dodać komentarz.